RUŽICA NA KALEMEGDANU – SNAŽNA PORUKA UNUTAR NAJSTARIJE BEOGRADSKE CRKVE

0

CRKVA RUŽICA – Najstarija beogradska crkva i svakako jedna od najinteresantnijih, sa bogatom i burnom prošlošću, nalazi se na Kalemegdanu, ušuškana ispod Zindan-kapije.

I dalje je nepoznato ko je i kada tačno sagradio prvu crkvu na tom prostoru, ali se zna šta je sve prošla do danas. Statue od topova, luster od metaka i freske iz logora – ova crkva je mnogo više od svetinje i religije, ona je omaž jednom vremenu i ljudima koji su živote izgubili za svoju domovinu i služi da nas podseti da tako nešto više nikada ne sme da se dogodi.

crkva-ružica-kalemegdan-bogorodica-ikona

foto: Beograd uživo

Istorija i narodno predanje o nazivu

Po narodnim pričama, prva crkva Ružica nalazila se na istom mestu kao i sadašnja, jer je narod poštovao izvor Svete Petke, a voda je prolazila ispod temenja hrama crkve posvećene Presvetoj Bogorodici. Po tom verovanju, postojale su tri sestre Ružica, Marica i Cveta koje su na prostoru beogradske tvrđave podigle po jednu crkvu koje su im služile kao zadužbine i nosile njihova imena. Naravno, ove priče nikada nisu potvrđene, ali postoji jedna stara narodna pesma u kojoj se pominje crkva sa ovim imenom na Beogradskoj tvrđavi.

Period do Prvog svetskog rata

Ono što se zna sa sigurnošću jeste da je prvobitna crkva Ružica postojala na tom istom mestu i da su je Turci razrušili 1521. godine pri osvajanju Beograda. Zbog malo istorijskih podataka nije potvrđeno, ali se sumnja da je i ova crkva nakon rušenja pretvorena u džamiju.

Prema istorijskim dokumentima, svega pet dana po oslobađanju Beograda, 1867. godine, formiran je Odbor za obnovu Ružice. Samo deset meseci nakon toga sagrađena je nova crkva, osveštena i u njoj su počela bogosluženja.

Neko vreme u 18. veku crkva je služila kao vojni barutni magacin, a u periodu od 1867-1869. godine pretvorena je u vojnu crkvu, gde su služili vojni sveštenici Beogradskog garnizona kopnene vojske i mornarice.

crkva-ružica-kalemegdan

foto: Beograd uživo

Period od 1914 – 1945. godine

Crkva Ružica je gotovo cela porušena tokom Prvog svetskog rata, a zahvaljujući prilozima Beograđana, obnovljena je 1918. godine. Obnova, odnosno uređenje crkve, završeno je 1925. godine zahvaljujući kralju Aleksandru Karađorđeviću.

Tada je od ostataka ratnog materijala, municije i oružja Vojno-tehnički zavod iz Kragujevca uradio dve statue, tri polijeleja (crkveni lusteri), držače za sveće i vaze za cveće.

Dve statue izlivene su od topovskih čaura i nalaze se na samom ulazu u crkvu, desno i levo od vrata. Statue predstavljaju dva srpska vojnika: srednjovekovnog kopljanika cara Dušana i pešadinca iz Prvog svetskog rata.

crkva-ružica-kalemegdan

foto: Beograd uživo

crkva-ružica-kalemegdan

foto: Beograd uživo

Pored ovih statua, ono što crkvu Ružica čini jednom od najjedinstvenijih na svetu jeste luster izgrađen od austrougarskih granata, puščanih i pištoljskih metara i srpskih oficirskih sablja. Korišten je ratni materijal koji je ostao nakon što je crkva rušena u Velikom ratu. Ideja za ovaj nesvakidašnji luster je ta da vosak sveća koji neprekidno kaplje na oružje, poput suza, prenese poruku da takav rat i bezumlje ne sme nikada da se ponovi.

crkva-ružica-kalemegdan-luster

foto: Beograd uživo

U crkvu Ružica je iz logora Nador u Africi stiglo šest ikona koje su tamo izradili srpski vojnici. Sačuvane su dve koje se i danas mogu videti u crkvi.

Najveći radovi na crkvi rađeni su 1937. godine kada je sagrađena kapela Svete Petke, trem uz tu kapelu i crkveni dom, koji je 1944. godine tokom bombardovanja bio srušen.

Konačno, 31. maja 1965. godine crkva Ružica stavljena je pod zaštitu države.

Relikvije

Iz pisma beogradskog mitropolita Teofana ruskom velikom knezu Vasiliju 1509. godine saznaje se da su se u ovoj crkvi čuvale razne relikvije, među njima mošti carice Teofane i mošti Svete Petke.

Takođe, iz ovog pisma saznaje se da se ovde čuvala i čudotvorna ikona Bogorodice Beogradske koja je nošena tokom vojnih pobeda. Prema legendi izradio je Sveti Luka, od zlata i srebra. Ova ikona odneta je u Carigrad i tamo čuvana na vreme Turaka, ali joj se nakon požara u beogradskom predgrađu Istambula 1953. godine gubi svaki trag.

izvor: spc.rs, sr.wikipedia.org, srbinside.rs

POGLEDAJ JOŠ: BEOGRADSKE PRIČE


Podelite ovo sa prijateljima

Ostavite komentar